Συσσωρεύει μάγμα για 100.000 χρόνια το Ηφαίστειο στα Μέθανα

Έντονη ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα προκαλεί νέα μελέτη για το ηφαίστειο των Μεθάνων, που βρίσκεται μόλις 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αθήνας. Παρά το γεγονός ότι θεωρούνταν ανενεργό για περισσότερα από 100.000 χρόνια, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι στο υπέδαφος συσσωρεύονται τεράστιες ποσότητες μάγματος – μια διαπίστωση που ανατρέπει τα δεδομένα για την ηφαιστειακή απειλή στην Ελλάδα και παγκοσμίως.

Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον ηφαιστειολόγο Olivier Bachmann από το ETH Zurich, μελέτησαν μικροσκοπικούς κρυστάλλους ζιρκονίου – ορυκτά που λειτουργούν σαν φυσικές χρονοκάψουλες, διατηρώντας πληροφορίες για το πότε και υπό ποιες συνθήκες αναπτύχθηκαν. Χρονολογώντας περισσότερους από 1.250 κρυστάλλους σε βάθος 700.000 ετών ηφαιστειακής ιστορίας, ανασύνθεσαν με ακρίβεια την εσωτερική ζωή του ηφαιστείου.

«Αυτό που μάθαμε είναι ότι τα ηφαίστεια μπορούν να “αναπνέουν” υπόγεια για χιλιετίες χωρίς ποτέ να φτάσουν στην επιφάνεια», εξηγεί ο κ. Bachmann.

Αδιάκοπη παραγωγή μάγματος παρά την ηρεμία

Η ανάλυση έδειξε ότι το μάγμα συνέχισε να παράγεται σχεδόν αδιάκοπα κάτω από τα Μέθανα, παρά την εξαιρετικά μεγάλη περίοδο ηρεμίας άνω των 100.000 ετών. Κατά τη διάρκεια αυτή, η ανάπτυξη του ζιρκονίου έφτασε στο αποκορύφωμά της, παρέχοντας σαφείς ενδείξεις έντονης μαγματικής δραστηριότητας.

Επικίνδυνος συνδυασμός: Μάγμα πλούσιο σε νερό

Το μάγμα που τροφοδοτεί τον ανώτερο θάλαμο των Μεθάνων βρέθηκε να είναι πολύ πλούσιο σε νερό, πολύ περισσότερο από ό,τι αναμενόταν. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο μανδύας κάτω από το ηφαίστειο επηρεάζεται έντονα από ιζήματα του πυθμένα των ωκεανών και μεγάλες ποσότητες νερού, μια διαδικασία που «ενυδατώνει» τον μανδύα και καθιστά την παραγωγή μάγματος πιο αποδοτική.

Η ταχεία κρυστάλλωση μάγματος πλούσιου σε νερό μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερες εκρήξεις, προειδοποιούν ωστόσο οι ερευνητές, υπογραμμίζοντας την ανάγκη περαιτέρω μελέτης παρόμοιων περιπτώσεων.

Τα ευρήματα έχουν παγκόσμιες προεκτάσεις. Όπως τονίζει ο Δρ Bachmann, «για τις αρχές που ασχολούνται με τους κινδύνους των ηφαιστείων, για παράδειγμα στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες, τη Νότια και Βόρεια Αμερική, την Ιαπωνία, αυτό σημαίνει επανεκτίμηση του επιπέδου απειλής των ηφαιστείων που έχουν παραμείνει αδρανή για δεκάδες χιλιάδες χρόνια».

Όχι «σβησμένα» – Αλλά δυνητικά πιο επικίνδυνα

Οι επιστήμονες προειδοποιούν: Μια παρατεταμένη περίοδος ηφαιστειακής σιωπής δεν σημαίνει ότι το ηφαίστειο έχει σβήσει. Αντίθετα, μπορεί να σηματοδοτεί τη δημιουργία ενός μεγάλου και δυνητικά πιο επικίνδυνου συστήματος μάγματος, με «σημαντικές επιπτώσεις» στην εκτίμηση του ηφαιστειακού κινδύνου.

Ηφαίστεια που φαίνονται αδρανή μπορεί να παραμένουν ήσυχα για χιλιετίες, ενώ συσσωρεύουν σιωπηλά ενέργεια και μετατρέπονται σε εξαιρετικά επικίνδυνα συστήματα – ένα μήνυμα που η Ελλάδα, με το πλούσιο ηφαιστειακό τόξο της, καλείται να λάβει σοβαρά υπόψη.

theindependent.co.uk