ΗΠΑ: Γιατί «παρέλυσαν» τα αεροδρόμια – Το απαρχαιωμένο σύστημα που προκαλεί ανησυχία

Η αναστολή πτήσεων από και προς τα αεροδρόμια των ΗΠΑ την Παρασκευή (13/11) έφερε στην επιφάνεια ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια το αμερικανικό σύστημα εναέριας κυκλοφορίας: τις απαρχαιωμένες τεχνολογικές υποδομές.

Το τεχνικό πρόβλημα που οδήγησε στο προσωρινό «πάγωμα» των πτήσεων επηρέασε χιλιάδες δρομολόγια και προκάλεσε μεγάλη ταλαιπωρία στους επιβάτες. Παρότι ο εναέριος χώρος άνοιξε ξανά, η αποκατάσταση της ομαλότητας αναμένεται να χρειαστεί αρκετές ημέρες, καθώς συνεχίζονται οι έρευνες για τα αίτια της βλάβης.

Σύμφωνα με το Reuters, το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά συνδέεται με τις χρόνιες αδυναμίες του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο εξακολουθεί να βασίζεται σε υπολογιστές και τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό δεκαετιών.

Συστήματα δεκαετιών και ανταλλακτικά μέσω διαδικτύου

Ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, απέδωσε την πρόσφατη δυσλειτουργία σε δρομολογητές του συστήματος που υπερφορτώθηκαν από τον όγκο των δεδομένων.

Ωστόσο, οι αδυναμίες των υποδομών είναι γνωστές εδώ και χρόνια. Έκθεση του Γραφείου Λογοδοσίας της Κυβέρνησης (GAO) το 2024 ανέφερε ότι 51 από τα 138 συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της FAA χαρακτηρίζονταν μη βιώσιμα, ενώ άλλα 54 θεωρούνταν δυνητικά μη βιώσιμα.

Μάλιστα, ο διοικητής της FAA, Μπράιαν Μπέντφορντ, είχε επισημάνει ότι περισσότερες από 300 εγκαταστάσεις λειτουργούν με παλαιά υπολογιστικά και τηλεπικοινωνιακά συστήματα, τα οποία δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι για ορισμένα παλαιά μηχανήματα απαιτούνται ανταλλακτικά που αναζητούνται ακόμη και σε ιστοσελίδες ηλεκτρονικών δημοπρασιών ή κατασκευάζονται με τη χρήση τρισδιάστατων εκτυπωτών.

Σχέδιο δισεκατομμυρίων για τον εκσυγχρονισμό

Η ανάγκη αναβάθμισης των υποδομών έχει οδηγήσει την αμερικανική κυβέρνηση στην αναζήτηση σημαντικών κονδυλίων. Την ίδια ημέρα με την αναστολή των πτήσεων, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών ζήτησαν επιπλέον 30,1 δισεκατομμύρια δολάρια από το Κογκρέσο, εκ των οποίων 10,1 δισεκατομμύρια προορίζονται για τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Παράλληλα, τον Ιούλιο του 2025 είχαν εγκριθεί 12,5 δισεκατομμύρια δολάρια για την αναβάθμιση των παλαιών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και των συστημάτων ραντάρ.

Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, το 68% του παλαιού χάλκινου τηλεπικοινωνιακού δικτύου της FAA έχει ήδη αντικατασταθεί από οπτικές ίνες. Ωστόσο, η αντικατάσταση των καλωδίων δεν αρκεί από μόνη της, καθώς απαιτείται συνολικός εκσυγχρονισμός του δικτύου.

Κίνδυνος νέων καθυστερήσεων

Το εγχείρημα αντιμετωπίζει και σημαντικά προβλήματα σχεδιασμού. Το GAO προειδοποίησε τον Σεπτέμβριο ότι η FAA δεν διαθέτει αξιόπιστη εκτίμηση του συνολικού κόστους ούτε ένα ενιαίο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Αντίθετα, τον Μάιο υπήρχαν 11.389 ξεχωριστά χρονοδιαγράμματα έργων, χωρίς τον απαραίτητο συντονισμό μεταξύ τους, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο καθυστερήσεων, επαναλαμβανόμενων εργασιών και υπερβάσεων στον προϋπολογισμό.

Η FAA έχει θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του εκσυγχρονισμού έως τον Δεκέμβριο του 2028. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις του GAO αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο οι αμερικανικές αερομεταφορές να συνεχίσουν να εξαρτώνται για αρκετό ακόμη διάστημα από ένα παρωχημένο σύστημα, με τις αντίστοιχες συνέπειες στην ασφάλεια και την ομαλή εκτέλεση των πτήσεων.