Νέο σύστημα ασφαλείας στα τρένα: GPS ακριβείας 5 εκατοστών, 24ωρη παρακολούθηση και 3.500 κάμερες

Ένα νέο σύστημα ελέγχου και παρακολούθησης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας βρίσκεται σε λειτουργία μέσω της πλατφόρμας railway.gov.gr, εισάγοντας πρόσθετες δυνατότητες ασφαλείας στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Με εξοπλισμό σε 134 μηχανές, δορυφορική σύνδεση και 24ωρη εποπτεία, το σύστημα επιχειρεί να αντιμετωπίσει κρίσιμα προβλήματα που έχουν αναδειχθεί στη λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου.

Κεντρικό ζητούμενο είναι να γνωρίζουν οι αρμόδιοι με ακρίβεια τη θέση κάθε τρένου και κυρίως τη γραμμή στην οποία κινείται. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις όπου δύο συρμοί κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις, καθώς ο έγκαιρος εντοπισμός μιας επικίνδυνης πορείας μπορεί να οδηγήσει στην άμεση κινητοποίηση των υπευθύνων.

Για τον ακριβή εντοπισμό αξιοποιείται το σύστημα HEPOS του Ελληνικού Κτηματολογίου, το οποίο επιτρέπει τον προσδιορισμό της θέσης με ακρίβεια έως 5 εκατοστά. Αντίθετα, ένα συμβατικό GPS μπορεί να εμφανίσει απόκλιση περίπου 15 μέτρων, δημιουργώντας δυσκολίες στον διαχωρισμό των δύο σιδηροδρομικών γραμμών.

Η μετάδοση των δεδομένων αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα, ιδιαίτερα σε ορεινά τμήματα του δικτύου όπου δεν υπάρχει επαρκής κάλυψη κινητής τηλεφωνίας. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούνται δορυφόροι χαμηλής τροχιάς Starlink, ώστε η πληροφορία να φτάνει στο Κέντρο Λειτουργίας χωρίς διακοπές.

24ωρος έλεγχος και ειδοποιήσεις για επικίνδυνες καταστάσεις

Η εικόνα της κυκλοφορίας μεταφέρεται στο Κέντρο Λειτουργίας του railway.gov.gr, στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών, όπου εκπαιδευμένο προσωπικό εργάζεται σε βάρδιες. Σε περίπτωση που εντοπιστεί πιθανή πορεία σύγκρουσης, ενεργοποιείται ειδοποίηση προς τους αρμόδιους, προκειμένου να υπάρξει επικοινωνία με τους μηχανοδηγούς και να δοθεί εντολή ακινητοποίησης των συρμών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι εντολές, οι επικοινωνίες και οι χρόνοι αντίδρασης, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί η διαχείριση κάθε περιστατικού.

Στο ίδιο σύστημα εντάσσεται και ο έλεγχος της ταχύτητας. Όταν διαπιστώνεται υπέρβαση του επιτρεπόμενου ορίου, δημιουργείται αυτόματα υπόθεση προς διερεύνηση, στην οποία περιλαμβάνονται το σημείο, η επιτρεπόμενη και η καταγεγραμμένη ταχύτητα, καθώς και σχετικό βίντεο.

Έλεγχος συνομιλιών με τεχνητή νοημοσύνη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις υπηρεσιακές συνομιλίες των εργαζομένων, μετά τα ζητήματα που προέκυψαν από τους διαλόγους που δημοσιοποιήθηκαν μετά την τραγωδία των Τεμπών.

Το σύστημα Voice AI GSM-R μετατρέπει τις καταγεγραμμένες συνομιλίες σε γραπτό κείμενο και επισημαίνει πιθανές αποκλίσεις από τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα επικοινωνίας. Οι επισημάνσεις εξετάζονται από αρμόδιο εργαζόμενο, ο οποίος ακούει την αρχική ηχογράφηση και αξιολογεί εάν υπάρχει παράβαση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν ήδη αναλυθεί περισσότερες από 120.000 συνομιλίες, με ελάχιστα ευρήματα. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει κυρώσεις ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, οι οποίες μπορούν να αφορούν τόσο το προσωπικό όσο και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τον Διαχειριστή της Υποδομής.

3.500 κάμερες και ψηφιακή καταγραφή του δικτύου

Στην προσπάθεια ενίσχυσης της εποπτείας συμβάλλουν περισσότερες από 3.500 κάμερες που έχουν εγκατασταθεί στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Το επόμενο βήμα είναι η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για την αυτόματη αναγνώριση επικίνδυνων περιστατικών, όπως η παρουσία ανθρώπων στις γραμμές.

Αντίστοιχη τεχνολογία σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθεί και στις κάμερες των μηχανών, για τον εντοπισμό εμποδίων, καπνού, βλάστησης ή συσσώρευσης νερού.

Την ίδια ώρα, περισσότερα από 6.000 στοιχεία της σιδηροδρομικής υποδομής, μεταξύ των οποίων διαβάσεις, γέφυρες, σήραγγες, σήματα και αλλαγές τροχιάς, αποκτούν ψηφιακή ταυτότητα και ακριβή γεωγραφική θέση. Με αυτόν τον τρόπο, όταν εντοπίζεται μια βλάβη, τα συνεργεία μπορούν να λαμβάνουν συγκεκριμένες πληροφορίες και φωτογραφίες, ενώ καταγράφεται και ο χρόνος αποκατάστασης.

Τι προβλέπεται για τις βάρδιες και τους επιβάτες

Στην επόμενη φάση προβλέπεται η ψηφιακή επιβεβαίωση ανάληψης υπηρεσίας σε κρίσιμα πόστα, αρχικά στους φύλακες ισόπεδων διαβάσεων και στη συνέχεια στα σταθμαρχεία.

Εάν ένας φύλακας δεν επιβεβαιώσει την παρουσία του στη θέση του, το Κέντρο Λειτουργίας θα ενημερώνεται ώστε να ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες προστασίας. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο μηχανοδηγός μπορεί να ενημερωθεί εγκαίρως και να σταματήσει πριν από τη διάβαση, μέχρι να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση.

Αλλαγές υπάρχουν και για το επιβατικό κοινό. Μέσω της πλατφόρμας railway.gov.gr, οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την πορεία του τρένου, τον επόμενο σταθμό και την εκτιμώμενη ώρα άφιξης, ενώ έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν και ζωντανή εικόνα από την εμπρόσθια κάμερα της μηχανής.

Το σύστημα παρουσιάστηκε στις 10 Νοεμβρίου, στο παλιό αμαξοστάσιο του Πειραιά, από τον τέως αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το νέο ψηφιακό εργαλείο προσθέτει δυνατότητες εντοπισμού, ελέγχου και καταγραφής στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά κατά πόσο οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται θα αξιοποιούνται έγκαιρα και αποτελεσματικά, ώστε να αποτρέπονται επικίνδυνες καταστάσεις στην πράξη.